Tìm kiếm: Nghề truyền thống

Có thể thấy, làng nghề trong không gian Kinh đô Hoa Lư không chỉ có ý nghĩa về kinh tế mà còn là một phần quan trọng của di sản văn hóa. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của các làng nghề này là một yếu tố cốt lõi trong quá trình phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo đương đại.

Kinh đô Hoa Lư - Đế đô đầu tiên của nước Đại Việt - một đô thị, cảng thị Trung đại tựa núi, nhìn sông, hướng ra biển Đông của khu vực phía Bắc. Nơi đây không chỉ ghi dấu ấn bởi những công trình kiến trúc đậm hồn dân tộc, mà còn phát tích nhiều nghề thủ công truyền thống được xem như những “mảnh ghép chức năng” trong hệ sinh thái kinh đô, góp phần xây dựng nền kinh tế tự chủ, khẳng định bản sắc văn hóa độc lập của dân tộc. Qua bao thăng trầm, những làng nghề nơi đây vẫn lặng lẽ gìn giữ hồn cốt của kinh đô xưa bằng chính bàn tay và trái tim người thợ, đã và đang trở thành động lực, là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển ngành công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo.

Giữa những xô bồ của thời đại công nghiệp và ẩm thực hiện đại, bánh nhãn - thứ quà quê mộc mạc, giản dị từ vùng đất Hải Hậu vẫn giữ được hương vị riêng trong từng thớ bột, vị ngọt, mùi hương. Qua từng chiếc bánh nhỏ tròn, giòn rụm ấy là những câu chuyện về đôi bàn tay cần mẫn, về văn hoá lúa nước, về sự phát triển bền bỉ của một nghề truyền thống giữa những đổi thay của đời sống hiện đại.

Tối 2/5, tại Không gian Làng nghề truyền thống Ninh Bình (Khu du lịch Tam Cốc - Bích Động) đã diễn ra chương trình nghệ thuật thời trang “Di sản dành cho cuộc sống”. Chương trình được truyền hình trực tiếp trên sóng của Đài Phát thanh - Truyền hình Ninh Bình và các nền tảng mạng xã hội.

Để mở đầu cho chuỗi sự kiện du lịch, văn hóa đặc sắc của Tuần Du lịch Ninh Bình 2025, ngày 2/5, Sở Du lịch phối hợp với Công ty Vietmode, Sở Văn hóa và Thể thao, UBND thành phố Hoa Lư và Doanh nghiệp Xuân Trường tổ chức khai mạc Không gian trưng bày làng nghề truyền thống Ninh Bình và Chương trình nghệ thuật thời trang “Di sản dành cho cuộc sống” tại Khu du lịch Tam Cốc-Bích Động.

Ngày 24/4, Bảo tàng tỉnh Ninh Bình khai mạc trưng bày chuyên đề “Những làng nghề truyền thống tiêu biểu của Ninh Bình” và hoạt động trải nghiệm nghề gốm Bồ Bát.

Trong hành trình gần 20 năm khôi phục và phát triển nghề gốm cổ Bồ Bát (làng Bạch Liên, xã Yên Thành, huyện Yên Mô), nghệ nhân ưu tú Phạm Văn Vang là người đóng vai trò tiếp nối nghề truyền thống, thắp lửa, giữ lửa cho lò nung cháy mãi và thổi hồn cho đất trở thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, có giá trị văn hóa, thẩm mỹ cao, vươn ra thế giới.

Hiện nay, các tour du lịch cộng đồng kết hợp với trải nghiệm làng nghề truyền thống đang được nhiều khách du lịch ưa chuộng. Tại xã Ninh Hải (thành phố Hoa Lư), làng nghề thêu ren thôn Văn Lâm với hoạt động trải nghiệm thêu ren đã thu hút được nhiều khách quốc tế.

Ninh Bình không chỉ nổi tiếng với những danh thắng hùng vĩ và lịch sử lâu đời, mà còn được biết đến là cái nôi của nghề đá mỹ nghệ truyền thống. Trong suốt nhiều thế kỷ, nghề chế tác đá đã trở thành một phần không thể thiếu trong văn hóa và đời sống của người dân nơi đây. Nổi bật trong số các doanh nghiệp gìn giữ và phát triển ngành nghề này chính là Đá Tâm Nguyện - một tên tuổi tiên phong uy tín trong việc đưa đá mỹ nghệ Ninh Bình vươn xa, góp phần khẳng định thương hiệu của làng nghề truyền thống khắp cả nước.

Theo tổng hợp của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Lý Nhân, hiện trên địa bàn huyện có 43 làng nghề, làng nghề truyền thống, làng có nghề. Trước nhiều khó khăn, như: thu nhập từ làng nghề thấp, đầu ra cho sản phẩm không ổn định, hoạt động hỗ trợ vốn vay còn hạn chế... lao động ở các làng nghề vẫn đang nỗ lực vượt khó, quyết tâm duy trì ngành nghề truyền thống của địa phương.

Với niềm đam mê, gắn bó với nghề cói, ông Phạm Đăng Khuyến, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại và Đầu tư Thành Hóa đã góp phần làm sống lại nghề truyền thống của địa phương, đồng thời tạo việc làm cho hàng nghìn lao động.

Tháng Ba, nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại thăm làng nghề gốm Gia Thủy (huyện Nho Quan). Không nhộn nhịp, ồn ã, chẳng có nước thải hay khói bụi như những làng nghề truyền thống khác, làng gốm Gia Thủy hiện ra mộc mạc, sạch sẽ. Theo cách lý giải của những người thợ làm gốm, làng nghề sạch sẽ, ngăn nắp ấy là bởi có sự chăm chút, chỉn chu của những người phụ nữ- đối tượng chiếm tỷ lệ lớn trong số thợ gốm ở đây.

Nổi tiếng với nghề làm bún, bánh ẩm thực truyền thống hàng trăm năm qua, xã Khánh Thiện (Yên Khánh) luôn chú trọng lưu giữ và phát triển nghề truyền thống của địa phương, trở thành nét đẹp văn hóa riêng của đất và người nơi đây. Làng nghề ẩm thực truyền thống không chỉ giải quyết việc làm cho người dân những lúc nông nhàn, mà còn góp phần cải thiện đời sống, xóa đói, giảm nghèo cho nhiều gia đình trong xã.

Thôn Vân Thị, xã Gia Tân (Gia Viễn) nổi tiếng với nghề đan cót truyền thống hàng trăm năm nay và được xem là một trong những ngành nghề tạo việc làm, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho người lao động. Trong bối cảnh cơ chế thị trường phát triển mạnh, nhiều sản phẩm tiêu dùng công nghiệp ra đời đã khiến cho nhiều làng nghề thủ công truyền thống lao đao thì tại Gia Tân, cấp ủy, chính quyền xã cùng người dân thôn Vân Thị vẫn đang nỗ lực bảo tồn và gìn giữ nghề truyền thống của quê hương.

Yên Khánh hiện có 7 làng nghề được công nhận là làng nghề truyền thống với 100 doanh nghiệp, HTX, cơ sở sản xuất, kinh doanh đăng ký hoạt động sản xuất các sản phẩm chủ yếu là cói, bèo bồng, các sản phẩm bún, miến, bánh đa, giò chả, bánh các loại.

Ninh Bình là tỉnh có nhiều tiềm năng để phát triển du lịch, lại có nhiều ngành nghề thủ công mỹ nghệ. Theo thống kê của Sở Công thương, hiện toàn tỉnh có 76 làng nghề truyền thống được UBND tỉnh công nhận đạt tiêu chí. Có những làng nghề phát triển hàng trăm năm nay như: Làng nghề thêu ren Ninh Hải, chế tác đá mỹ nghệ Ninh Vân, các làng nghề cói Kim Sơn... Các làng nghề sẽ là điểm đến của du khách để tìm hiểu các sản phẩm tinh xảo được chế tác khéo léo bằng thủ công gắn với lịch sử của các làng nghề, đồng thời hỗ trợ để nâng cao giá trị các tuyến, tour du lịch của tỉnh.

Gia đình ông Vũ Văn Hạnh, phố Đức Thế, phường Ninh Phong (thành phố Ninh Bình) được biết đến là gia đình văn hóa tiêu biểu của phường nhiều năm trong việc giữ gìn, phát huy nghề truyền thống ông cha đem lại cuộc sống sung túc và xây dựng gia đình hạnh phúc, con cái thành đạt.

Thủ công mỹ nghệ là nghề truyền thống mà người dân huyện Kim Sơn đã gắn bó hàng thế kỷ nay. Cho đến hiện tại, ngành nghề này vẫn nắm giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập của các hộ gia đình nơi đây. Xác định thế mạnh đó, các cấp, các ngành huyện Kim Sơn đã triển khai nhiều giải pháp hiệu quả nhằm duy trì và phát triển nghề thủ công mỹ nghệ. Nhờ vậy, nhiều làng nghề sản xuất và chế biến mặt hàng thủ công mỹ nghệ trên địa bàn huyện đã được khôi phục và phát triển, góp phần tăng thu nhập, ổn định cuộc sống cho nhiều lao động nông thôn.

Nằm trong chuỗi hoạt động tuần du lịch Ninh Bình "Sắc vàng Tam Cốc - Tràng An", nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật và du lịch đặc sắc: phố đi bộ và khu chợ ẩm thực đã thu hút hàng ngàn du khách trong và ngoài nước đổ về đây để được thưởng thức những món ăn đặc sản của vùng quê, món quà lưu niệm của các làng nghề truyền thống, những tiết mục nghệ thuật hát chèo, xẩm, biểu diễn múa rối nước .... sẽ diễn ra từ ngày 9/6 đến hết ngày 16/6/2018.

Làng nghề bún, bánh Yên Ninh (Yên Khánh) nằm trọn trong lòng thị trấn và đây là làng nghề truyền thống có từ lâu đời, chuyên sản xuất bún, miến dong, bánh đa nức tiếng trong và ngoài tỉnh.

Nhằm quảng bá sản phẩm làng nghề truyền thống, người dân xã Trù Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An đã có ý tưởng tạo dựng cây thông Noel được làm từ 6.000 chiếc nồi đất.

Ninh Bình là tỉnh có thế mạnh về các nghề thủ công mỹ nghệ, nhiều làng nghề có lịch sử hàng trăm năm. Trong công cuộc xây dựng nông thôn mới ở các địa phương, làng nghề đã đóng vai trò là nhân tố quan trọng góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động, cơ cấu kinh tế... Do vậy, bảo tồn và phát triển các làng nghề truyền thống không chỉ là gìn giữ yếu tố văn hóa mà còn có tác dụng rõ rệt đối với quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Trong 150 sản phẩm tiêu biểu từ các làng nghề truyền thống được các đơn vị sản xuất mang đến trưng bày, giới thiệu mẫu làm quà lưu niệm cho khách du lịch trong đợt bình chọn do Sở Du lịch tổ chức thì Công ty TNHH Đổi Mới đã có tới 50 sản phẩm. Gian trưng bày vượt trội về số lượng của Công ty đã tạo ấn tượng mạnh, nhất là sự tinh xảo và đa dạng mẫu mã các sản phẩm làm từ nguyên liệu khá dồi dào ở tự nhiên, lại thân thiện với môi trường với nguyên liệu từ cây cói, bèo tây, đay…

Xã Lai Thành, huyện Kim Sơn hiện có trên 400 hộ làm nghề nấu rượu và đã được UBND tỉnh công nhận là Làng nghề từ năm 2015. Mặc dù quy định các hộ nấu rượu nhỏ lẻ, các làng nghề truyền thống phải đăng ký với chính quyền địa phương nơi sản xuất, phải được cấp huyện trở lên cấp giấy phép và khi lưu hành trên thị trường phải có tem, nhãn mác theo quy định tại Nghị định số 94/2012/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ năm 2013, nhưng đến nay vẫn chưa hộ sản xuất rượu nào ở Lai Thành có giấy phép theo quy định này.